Poczucie własnej wartości jest czymś z czym każdy z nas się rodzi i czymś co dla większości z nas udaje się zgubić, bądź skrzywić gdzieś po drodze. W swojej książce Nathaniel Branden wskazuje, że poczucie własnej wartości składa się z 3 elementów: samoświadomości, poczucia własnej skuteczności i szacunku do siebie. Ostatni oznacza, że mamy poczucie własnej godności i osobistej wartości.

W moim życiu doświadczyłam wielu przykrych sytuacji, niesprawiedliwości i krzywdy. Zbudowało to we mnie przekonanie o ludziach i świecie na którym żyje, a najtrudniejsze doświadczenia ukształtowały mnie na stosunkowo silną jednostkę. Skoro wydarzenia z przeszłości mnie nie zabiły mam poczucie, że najgorsze już za mną, a ponieważ przetrwałam je i zwyciężyłam niewiele rzeczy jest w stanie mnie przerazić czy załamać. Mówi się, że aby uczynić z kogoś mężczyznę należy go złamać, mówi się, że najsilniejsze jednostki to te które ucierpiały najbardziej. Jednak mało kto wspomina, że w ten sposób nabyta siła jest niepełna. Poprzez moje doświadczenia wyrobiłam w sobie nawyk nie ufania ludziom, bo nie są godni zaufania i są zawodni w swoich obietnicach. Uwierzyłam, że miłość, która powinna nie znać granic jednak je posiada, a poleganie na innych prowadzi tylko do porażki. Nauczyłam się oddzielać emocje i uczucia od decyzji, które podejmuje. Nauczyłam się nie przegrywać i nie angażować nadmiernie. Nauczyłam się kontrolować swoje uczucia, reakcje oraz otaczający mnie świat, bo zostałam złamana i pozbawiona bezpieczeństwa. Swoim zachowaniem i postawą stworzyłam sobie złudne bezpieczeństwo i wykluczyłam ze swojego życia sytuacje, które mogą spowodować ponownie jego utratę, czyli między innymi miłości i głębokich relacji z ludźmi. Pomimo, że byłam postrzegana za silną i pewną siebie jednostkę moje poczucie własnej wartości było wadliwe i niepełne. W naprawieniu mojego poczucia własnej wartości i pozszywaniu się na nowo pomogło mi zaakceptowanie sytuacji w której byłam, przyjęcie niebezpieczeństwa i spojrzenie mu prosto w oczy. Kiedy człowiek staje w prawdzie ze sobą i sytuacją jest o krok od wyciągnięcia wniosków i poprawy sytuacji oraz nauczenia się stawiania własnych granic.Natomiast jeśli zdobywamy poczucie własnej wartości zyskujemy też pewność siebie, pewność co do własnego umysłu, działań, ocen, skutków, ale również zasad, które wyznajemy. Integralność z własnymi przekonaniami i wartościami czyni nas niepokonanym i nieustraszonym, bo żyjemy w niezłomnym przekonaniu, że myślimy i czynimy słusznie. Taka pewność jest inspirująca, taka niezłomność jest w każdym “głównym bohaterze” oraz “prawdziwym liderze” i przyciąga do nas innych.

Nigdy do końca nie rozumiałam czemu na filmach główni bohaterowie widząc się w kluczowych scenach wymawiają na głos swoje imiona i znacząco patrzą sobie w oczy. Czasami nawet nie kontynuują dalszej rozmowy, a sceny te mówią więcej, niż jakiekolwiek dialogi mogłyby przekazać. W naszej kulturze nie mamy takiego nawyku, przynajmniej nigdy nie zaobserwowałam tego w Polsce. Amerykanie są bardziej bezpośredni, niż społeczeństwo europejskie, pewnie dlatego często zwracają się do siebie po imieniu. Europejczycy zwykle mówią do siebie per Pan/Pani lub bezosobowo. Jeszcze ciekawiej jest w krajach azjatyckich gdzie bardzo często używają swoich tytułów zawodowych i nazwisk, nawet poza miejscem pracy. Mają też szereg zwrotów grzecznościowych, których używają w zależności od wieku rozmówcy. U nas używanie samego nazwiska postrzegane jest jako obraźliwe, a tytułu prześmiewcze. Co kraj to obyczaj. Jednak poprzez sposób rozpoczynania interakcji możemy zaobserwować co w poszczególnych kulturach jest priorytetem. Dlatego oglądając koreańskie dramy możemy usłyszeć najpierw tytuł zawodowy, bo tak istotna jest kariera i to napawa ich dumą. Natomiast używanie imion jest dla nich zbyt intymne, oznacza duży stopień zażyłości. Dlatego też z taką łatwością amerykanie zwracają się do siebie po imieniu, pewnie też z tego powodu nie widzą nic złego w rozmawianiu z obcymi w windzie, kolejce po kawę czy na korytarzu u lekarza. W Polsce takie rzeczy zdarzają się bardzo rzadko. Kiedy wchodzę do domu, a moja mama mówi do mnie “Aleksandro” i patrzy się na mnie wymownie to wiem, że coś poważnie przeskrobałam. Kiedy dzwonią do mnie z pracy i mówią “Pani dyrektor” to wiem, że stało się coś bardzo poważnego. Kiedy pierwszy raz prowadziłam zajęcia ze studentami i jedna ze studentek powiedziała “przepraszam Pani magister” prawie potknęłam się o własne nogi 😛 nie jest to u nas standardem, ale nie zmienia to faktu, że imiona mają moc, a słowa niosą ze sobą poważny ładunek energetyczny. Pomimo, iż zwykło się mówić, że “to tylko słowa” lub “tak się tylko mówi” czy “tak mi się powiedziało”.

Ostatnio odsłuchałam audiobook “6 filarów poczucia własnej wartości”, kiedyś już czytałam tą książkę, ale ponieważ na kanale youtube rozpoczęłam serię nagrań dotyczącą poczucia własnej wartości postanowiłam odświeżyć swoją wiedzę. Co był dla mnie zaskakujące to różnice w tłumaczeniu. Słuchając oryginału zupełnie inaczej odebrałam poszczególne fragmenty, niż czytając książkę w polskim przekładzie. Możliwe też, że ja zmieniłam się na przestrzeni lat tak bardzo, że moje rozumienie i postrzeganie pewnych spraw również ewoluowało. Tak czy inaczej poczułam odrobinę oświecenia po zakończonym słuchaniu.

Z książki dowiadujemy się, że bez poczucia własnej wartości nie jesteśmy w stanie przeżyć naszego życia w pełni. Jego niski poziom uniemożliwia nam wykorzystanie naszego pełnego potencjału i pozostawia nas w trybie wegetacji w opozycji do rozwoju, którego każda jednostka powinna doświadczać. Nathaniel Branden (autor książki) wskazuje, że świat w którym obecnie żyjemy ma bardzo wymagającą naturę i jesteśmy w stanie stawić czoła przeciwnościom i wyzwaniom tylko wtedy gdy mamy wysoki poziom poczucia własnej wartości, bo jego składowe elementy zapewniają nam bycie adekwatnym w stosunku do sytuacji, które nas spotykają.