Dawno temu oglądałam w telewizji serię Divergent. Niewiele z niej pamiętam, ale jeden cytat pozostał ze mną do dziś: „Strach z ludźmi takimi jak Al robi coś dziwnego. Ale nie z Tobą. Strach Cię nie zamyka — on Cię budzi.”

Al, jeden z bohaterów, wspólnie z kolegami próbował zabić główną bohaterkę – Tris. Bał się wykluczenia z grupy i spadku w rankingach. Tak bardzo lękał się końca swojego dotychczasowego życia, że był gotów pozbawić życia kogoś innego. Tris została uratowana przez Four – tajemniczego, małomównego, ale niezwykle przystojnego i odważnego dowódcę. Wstyd i poczucie winy, które dręczyły Ala po tym zdarzeniu, doprowadziły go do samobójstwa. Właśnie wtedy Four wypowiedział do Tris te pamiętne słowa.

Zastanawiałam się wtedy, co to takiego — ta cecha, którą miała w sobie Tris. Przecież ona nie była nieustraszona. Czuła strach, ale mimo tego działała. I to właśnie jest lekcja, której uczymy się jako dorośli — bać się, ale działać mimo strachu.

Na początku strach często paraliżuje. Jednak przychodzi moment, w którym jesteśmy już poza tym stanem. Kiedy nie zostaje nam nic innego, jak tylko działać. Ten paraliż lękowy może trwać długo i wracać w podobnych sytuacjach — aż do chwili, gdy zrozumiemy, że w rzeczywistości to nie strach jest naszym największym wrogiem, lecz bezsilność, w której tkwimy.

Lubię myśleć, że taki moment to nasze symboliczne dno — miejsce, od którego możemy się odbić, bo niżej już zejść nie można. Dlatego mówi się, że najgroźniejszy człowiek to ten, który nie ma nic do stracenia. Ja wierzę, że równie niebezpieczny jest ten, kto rozpoznał swój stan „zamrożenia” i go przezwyciężył. Bo zdał sobie sprawę, że największe niebezpieczeństwo grozi mu właśnie wtedy, gdy jest sparaliżowany i nie może zrobić nic.

Kiedyś sama wielokrotnie doświadczałam paraliżującego strachu. A potem – nienawiści do siebie za to, że nic nie zrobiłam, że znowu wyszło „jak zwykle”. Dziś też czuję strach w sytuacjach, które kiedyś mnie przerażały, ale reaguję na niego inaczej. To nie znaczy, że jestem nieustraszona — tylko że moje zmysły są bardziej wyostrzone w chwili zagrożenia. Dlatego słowa „budzi Cię” są tak trafne — bo tak właśnie jest. Strach mnie budzi. Budzi moje ciało, zmysły, instynkt i siłę działania. Każdy może się tego nauczyć — jak radzić sobie z lękiem i świadomie przekształcać go w proaktywność.

Podobnie jest z głodem. Kiedy przekraczamy pewną granicę głodu — tak jak przekraczamy granicę strachu — paraliż ustępuje miejsca poszukiwaniu. Nie mam tu na myśli wyłącznie fizycznego głodu, lecz przede wszystkim ten wewnętrzny — głód serca i duszy, które pragną wrócić do tego, do czego zostały stworzone.